arama

32 Bit ve 64 Bit İşletim Sistemi Arasındaki Fark Nedir?

Ahmet Özdemir | 27.01.2018 - 16:26 | Bilgisayar, Nedir?
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Ahmet Özdemir Ahmet Özdemir

64 bit tabanlı bir işletim sistemi çalıştırmak iyi derler peki ama bu 32 bit ve 64 bit ne demektir?

Hayatta saymak için pek çok yol vardır. Ancak bilgisayarlar söz konusu olduğunda yalnızca bu ikili var: 0 ve 1. Her biri bir “bit” olarak değerlendiriliyor. 1-bit hesaplama için iki olası değer elde edersiniz; 2-bit dört değer anlamına gelir; sonra 3 bitte sekiz katına çıkarsınız. 2’den 3’e 2’nin küpü şeklindedir. Sayısalcılar ne dediğimi anladı. Sözelciler üzülmenize gerek yok yazıyı okumaya devam.

Katlanarak devam eder ve sonunda 32 bit veya 64 bit değerine ulaşırsınız.

Bunlar çok farklı şeylerdir. Bu rakamlar daha yüksek seviyeli bilgisayar kullanmayı destekleyen bir işlemcinin ne kadar güçlü olabileceğini gösterir. Yani biri diğerinin iki katından fazlasını sunabilir.

Birkaç yılda bir bilgisayarların içindeki çipler (hatta akıllı telefonların içindekiler) ve bu çip üzerinde çalışan yazılım yeni bir sayı desteklemek için öne çıkar.

Örneğin:

  • 1970’lerde Intel 8080 işlemci 8-bit hesaplamayı destekledi.
  • Windows 3.1 1992 yılında Windows’un ilk 16-bit masaüstü sürümü oldu.
  • AMD 2003 yılında ilk 64 bit masaüstü çipini gösterdi.
  • Apple 2009 yılında Mac OS X Snow Leopard’ı tamamen 64-bit yaptı.
  • 64-bit çipi olan ilk akıllı telefon (Apple A7) 2014’teki iPhone 5’lerdi.

Şu durum oldukça açık ama yine de söyleyelim: 64-bit bazen x64 olarak belirtilmiş ve 32-bit’den fazlasını yapabilir bir çiptir. 32-bit ise genelde x86 olarak adlandırılmıştır. Örneğin; Windows Vista’dan sonraki tüm Windows işletim sistemleri.

Bugünlerde 64-bit işletim sistemlerine sahip 64-bit işlemcileri kullanıyorsunuz. 64-bit işletim sistemleri yalnızca 64-bit uygulamaları (mobil için) veya programları çalıştırıyorlar.

Hangisine sahip olduğunuzu nasıl öğrenebilirsiniz?

Bilgisayarım 64 bit mi?

Windows’u 10 yaşından küçük bir bilgisayarda çalıştırıyorsanız işlemcinizin büyük ihtimalle 64 bit olması gerekir. Ancak işletim sisteminin 32 bit sürümünü yüklemiş de olabilirsiniz. Kontrol etmek oldukça kolaydır.

Windows 10’da masaüstündeki “Bilgisayarım” simgesini tıklayın ve “Özellikler” i seçin. (veya Denetim Masasını açın ve Sistem ve Güvenlik > Sistem bölümüne gidin). Sistem başlığı altında Sistem türünü göreceksiniz: 64-bit işletim sistemi x64 tabanlı işlemci ismiyle görünür.

Aynı pencereyi gösterecek Ayarlar sayfasına gitmek için Windows 10 arama kutusuna “Hakkında” da yazabilirsiniz.

32 bit mi iyi 64 bit mi?

Neden bir masaüstü veya dizüstü bilgisayara 32 bit yükleyeceksiniz? Bunun en büyük nedeni 32-bit işletim sistemi gerektiren bir 32-bit işlemciniz olmasıdır.

Fakat böyle bir CPU’ya sahip olmak pek olası değildir. Intel 1985 yılında 80386 aralığında 32-bit işlemciler yapmaya başladı ve 2001’de 64-bit işlemcileri satıyordu. 2005 yılında Pentium D işlemcisi çıktığından beri bir bilgisayar satın aldıysanız içersinde 32-bit olması pek olası değildir. En son Intel 32 bit işlemcisi Pentium 4E Şubat 2004’te çıktı ve x86 64-bit’e genişletildi. 32 ve 16 bit yazılımlarla geriye dönük uyumluydu. Extreme Edition gibi Pentium 4’ün sonraki sürümleri de tamamen 64-bit idi.

Büyük olasılıkla yalnızca 32-bit olarak gelen eski bir işletim sisteminiz var. Eğer böyleyse sonraki yükseltmelerde 64-bit’e yükselmemiş olabilir. Aslında bu iyi olabilir. En eski 64 bit işlemcilerin tümünde yer alan tüm özellikler 32-bit sürümlerde var. 64bit Checker gibi yazılımları kullanarak PC’nizin tamamen 64 bit’e hazır olup olmadığını belirleyebilirsiniz.

64-bit destekli bir sisteme 32-bit işletim sistemi kurulumu işe yarayacaktır ancak yüksek verim alamazsınız. Örneğin 32 bitlik bir işletim sisteminin sınırlamaları daha fazladır – yalnızca 4GB RAM kullanabilirsiniz. 32-bit işletim sistemli bir bilgisayara 4GB’dan daha fazla RAM yüklemenin performans üzerinde çok fazla bir etkisi yoktur. Ancak 64-bit Windows sürümüne bu sistemi bağlarsanız farkı farkedeceksiniz.

Bunu şu şekilde ifade edebiliriz: Windows 10’daki maksimum RAM 2 terabayttır (Windows 10 Home’da ise 128GB).

64 bitlik RAM’in teorik sınırı: 16 exabytes olur. Ancak bunu destekleyebilecek donanıma sahip olmak için önümüzde uzun bir yol var.

Her iki durumda da 16GB RAM ile yeni bir dizüstü bilgisayar satın almak etkileyici görünüyor değil mi?

64 bitlik hesaplama birçok yeniliğe dikkat çekiyor ancak bunlar çıplak gözle görülmeyecek şekilde. Daha geniş, daha büyük tamsayı boyutları, sekizli bellek adresleri… Bilgisayarı daha da güçlendirmek için bilgisayar mühendislerinin yararlanabileceği her şey 64 bit’te vardır.

İşletim sistemi için indirdiğiniz bazı programların 32 ve 64 bitlik seçenekler içerdiğini de görebilirsiniz. Firefox’un da indirme seçeneklerinde “Windows” ve “Windows 64-bit” bulundurması buna iyi bir örnektir.

64 bit varken neden 32 bit kullanırsın ki? Çünkü 32-bit işletim sistemleri seni hayatta tutmaya yeter. Ancak sadece hayatta tutar sana tam güç vermezler. 32 bit işletim sistemleri genellikle 64 bit yazılım sürümlerini kesinlikle çalıştırmazlar. Bununla birlikte bir 64 bit işletim sistemi Windows 64’te Windows 32 yazılımlarını çalıştırabilir. C sürücünüze bakın. İki Program klasörü görürsünüz. Biri 64-bit programlar için, diğeri Program Klasörleri (x86) olan ise sadece 32-bit programlar içindir. Ne kadar çok sayıda 32-bit programın orada olduğunu görünce şaşıracaksınız.

Mac’te 32 bitlik bir şey bulma olasılığınız az. Apple menüsünden Hakkında > Sistem Raporu’nu tıklayın ve Yazılım altında listelenen tüm uygulamaları inceleyin. Her biri 64 bit (Intel) girişine sahiptir.

64 bit Mobil

Yukarıda belirtildiği gibi Apple’ın A7 işlemcisi bir cep telefonuna giren ilk 64-bit işlemci idi (iPhone 5s). 2015 yılında Apple tüm iOS yazılımlarının 64’e geçeceğini söyledi. Haziran 2016’dan itibaren iOS’un en yeni sürümlerinde 32 bitlik bir uygulamayı açmak “optimize edilmemiş” bir uyarı alınmasına neden oldu. iOS 10’unuz varsa muhtemelen güncel olmayan eski 32-bit uygulamaları kullanmaya devam edemezsiniz.

Android telefonlarda sahip oldukları işlemci hakkında iyi bilgiye sahip olmadığınız sürece detayları açığa çıkarmak biraz zor olabilir. Ayrıca Android 5.0 Lollipop veya daha yenisini çalıştırmıyorsanız hala 32-bit konumundasınız demektir. Size işlemciniz hakkında bilgi sahibi olmanız için Android uygulama olan AnTuTu Benchmark öneriyoruz. Yükleyin, bilgi düğmesini tıklayın ve Android satırını arayın. Size Android sürümünü ve 32 veya 64 bit olup olmadığını söyleyecektir.

Mobil işletim sistemlerinde aslında 64 bit olması daha iyi bir performans garantisi anlamına gelmez. 64-bit iPhone 5s ile neredeyse eşit performansta olan bir sürü Android 32-bit telefon buna en büyük örnektir. Ayrıca HTC Desire 510 gibi ilk 64 bit Android telefonlar eski bir 32 bit Android sürümü ile sıkışıp kaldıkları için uzun süre fayda sağlayamamışlardı. Bu da ufak bir not olsun.

Ancak 64-bitlik akıllı telefonlar daha hızlı veri aktarımı yani hızlı çalışma, daha iyi şifreleme ve genel olarak güç verimliliği gibi iyileştirilmiş özellikler ile yeni işlemci mimarilerine geçiş gibi diğer avantajlara sahiptir.